OBSiL co miesiąc analizuje kilkadziesiąt projektów aktów prawnych i przygotowuje do nich opinie. Poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich, przygotowane w okresie listopad–grudzień 2025 r.
n Opinia dotycząca projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw z dnia
28 października 2025 r. (nr z wykazu prac legislacyjnych: UD30), który przewiduje zmiany w prawie spadkowym
W opinii wskazano, że kierunek zmian stanu prawnego zaproponowany w projekcie nie budzi zastrzeżeń ogólnych i zasługuje na aprobatę. Wskazano jednocześnie na wątpliwości, które wymagają rozważenia w toku dalszych prac nad projektem.
n Opinia dotycząca projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe, ustawy – Prawo restrukturyzacyjne oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (nr z wykazu prac legislacyjnych: UD260)
Projekt zaopiniowano pozytywnie, wskazując, że prawidłowo zostały zidentyfikowane problemy aktualnego stanu prawnego, tj. nadmierne obciążenie sądów czynnościami technicznymi, które nie stanowią sprawowania wymiaru sprawiedliwości, nieefektywność nadzoru sprawowanego z urzędu nad wykonywaniem planu spłaty wierzycieli, nieproporcjonalność sankcji uchylenia planu za niezłożenie sprawozdania, szczególnie wobec osób wykluczonych cyfrowo. Jednocześnie w opinii wskazano na potencjalne wady i ryzyka proponowanych zmian, przede wszystkim w odniesieniu do tzw. upadłości konsumenckich.
n Opinia dotycząca projektu ustawy o zmianie ustawy ‒ Kodeks cywilny, ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (UDER73, nr z wykazu prac legislacyjnych: 1797)
Jak wskazano w opinii, celem nowelizacji jest ujednolicenie terminologii dotyczącej doręczeń oraz umożliwienie doręczeń elektronicznych tzw. decyzji ubezpieczeniowych (oświadczeń ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia) za zgodą zgłaszającego roszczenie lub zdarzenie, a zmiana ta ma charakter porządkujący i dostosowujący regulacje do współczesnych form komunikacji. Zasygnalizowano przy tym potrzebę doprecyzowania zasad udzielania przez uprawnionego zgody na przesyłanie przez ubezpieczyciela oświadczeń w postaci elektronicznej.
n Opinia dotycząca projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (UPRO4, projekt z dnia 19 listopada 2025 r.)
W konkluzjach opinii wskazano, że projekt słusznie zmierza do niezbędnej naprawy aktualnej kryzysowej sytuacji ustrojowej w obrębie władzy sądowniczej, która spowodowana jest w głównej mierze przez wskazane w uzasadnieniu projektowanej regulacji wady ustrojowe obecnej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej niekonstytucyjnie ustawą z 2017 r. Stwierdzono, że w tym kontekście opiniowany projekt jest konieczną ustrojowo próbą przywrócenia nadrzędności normom konstytucyjnym, europejskim i unijnym, a także niezbędnego wykonania orzeczeń ETPCz i TSUE.
n Opinia dotycząca projektu zmian w ustawie z dnia
11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz w ustawie z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (nr z wykazu prac legislacyjnych: UD314)
W opinii wskazano na skutki proponowanych rozwiązań z perspektywy wykonywania zawodu radcy prawnego – zarówno jako podatnika VAT, jak również potencjalnie przedstawiciela podatkowego. Zaznaczono, że niektóre planowane zmiany mogą mieć negatywny wpływ na wykonywanie zawodu radcy prawnego.
n Opinia w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 1955), która ma na celu wdrożenie do polskiego systemu prawnego regulacji wynikających z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa na terytorium Unii, zmieniająca rozporządzenie (UE) nr 910/2014 i dyrektywę (UE) 2018/1972 oraz uchylająca dyrektywę (UE) 2016/1148
Zgłoszono uwagi dotyczące przepisów, które mogą potencjalnie wpływać na świadczenie pomocy prawnej przez radców prawnych, jak i innych istotnych regulacji projektu nowelizacji.
n Zaopiniowane zostały następujące rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości:
1) w sprawie portalu informacyjnego (B937); 2) zmieniające rozporządzenie w sprawie doręczenia pism sądowych za pośrednictwem portalu informacyjnego w postępowaniu cywilnym (B936); 3) w sprawie określenia trybu i sposobu wnoszenia pism procesowych w postaci elektronicznej za pośrednictwem portalu informacyjnego (A545); 4) w sprawie bezpośredniego wzajemnego doręczania odpisów pism procesowych z załącznikami pomiędzy adwokatami, radcami prawnymi, rzecznikami patentowymi lub Prokuratorią Generalną Rzeczypospolitej Polskiej za pośrednictwem portalu informacyjnego w postępowaniu cywilnym (A546); 5) w sprawie określenia trybu i sposobu wnoszenia pism procesowych w postaci elektronicznej za pośrednictwem portalu informacyjnego (A544).
n Uwagi do projektu uchwały Rady Ministrów w sprawie przyjęcia strategii dotyczącej informatyzacji państwa (ID151)
Zaznaczono, że w celu pełnej realizacji strategii konieczne jest terminowe i jakościowe wdrażanie regulacji unijnych związanych z nowymi technologiami, wskazując jednocześnie na regulacje, które do tej pory nie zostały wdrożone.
Anna Grudzińska
