Rozmowa z r. pr. Dianą Świątkowską, członkiem Prezydium KRRP, przewodniczącą Komisji Doskonalenia Zawodowego.
Kończy się trzyletni cykl rozliczeniowy doskonalenia zawodowego. W grudniu radcowie prawni będą musieli wykazać się 40-punktowym dorobkiem szkoleniowym. Jak radcowie radzą sobie z tym obowiązkiem?
Nasze analizy pokazują, że radcowie prawni odpowiedzialnie podchodzą do obowiązku doskonalenia zawodowego i wymogu uzyskania 40 punktów w trzyletnim cyklu szkoleniowym. Jak co roku obserwujemy jednak pewną prawidłowość – najwięcej punktów radcowie zdobywają w końcowym okresie cyklu. To właśnie wtedy wielu z nich przypomina sobie również, że w poprzednich latach uczestniczyli w szkoleniach, za które zdobyli punkty, ale nie zostały one wcześniej zaewidencjonowane.
Jednocześnie jest grupa radców prawnych, którzy do doskonalenia zawodowego podchodzą bardzo systematycznie i konsekwentnie dbają o aktualizowanie swojej wiedzy przez cały okres trwania cyklu szkoleniowego. Choć nie jest to najliczniejsza grupa, wyraźnie widać ją w naszych statystykach – niezależnie od tego, czy cykl dopiero się rozpoczyna, czy, tak jak obecnie, zbliża się do końca.
Jaki odsetek radców prawnych już spełnił ten obowiązek?
Według danych na połowę lipca mamy wyszkolonych już ponad 21 tys. radców prawnych, czyli 43 proc. Można więc powiedzieć, że idziemy w dobrym kierunku, bo to jest wynik porównywalny z rezultatem osiągniętym w analogicznym okresie poprzedniego cyklu szkoleniowego, który jest dla nas punktem odniesienia. W poprzednim cyklu wymóg spełniło ok. 94 proc. radców prawnych i to jest wynik, o który w Komisji Doskonalenia Zawodowego i w Komitecie ds. Doskonalenia Zawodowego KRRP oraz w izbach okręgowych walczymy. Naszym wspólnym celem jest to, żeby mieć najlepszych prawników na rynku usług prawniczych.
Niespełnienie wymogu punktowego w okresie rozliczeniowym jest deliktem dyscyplinarnym. Co właściwie za to grozi?
Istotnie niewypełnienie tego obowiązku jest deliktem dyscyplinarnym. Warto jednak podkreślić, że samorząd nie działa w tym zakresie w sposób represyjny. Naszym celem nie jest karanie, lecz budowanie wysokich standardów wykonywania zawodu i wspieranie radców prawnych w stałym podnoszeniu kwalifikacji.
Doświadczenie pokazuje, że wiele postępowań dyscyplinarnych wynika z tego, iż część radców prawnych przypomina sobie o obowiązku wykazania zdobytych punktów dopiero wtedy, gdy postępowanie zostało już wszczęte. Dlatego apeluję, aby nie odkładać tego na ostatnią chwilę i zadbać o uzupełnienie oraz wykazanie dorobku szkoleniowego jeszcze przed zakończeniem cyklu rozliczeniowego. Pozwala to uniknąć niepotrzebnych postępowań dyscyplinarnych i związanych z nimi formalności, które są obciążające zarówno dla radców prawnych, jak i dla organów samorządu.
Punkty nietrudno zdobyć. Na samej platformie szkoleniowej e-KIRP jest 327 ofert szkoleniowych.
Oferta szkoleniowa jest dziś bardzo bogata i możliwości zdobywania punktów jest naprawdę wiele. Powiem więcej – nigdy wcześniej radcowie prawni nie mieli do dyspozycji tak szerokiego wachlarza form doskonalenia zawodowego. Oferujemy webinary, słuchowiska, kompleksowe kursy
e-learningowe, warsztaty, a także transmisje i nagrania z konferencji. Dzięki temu każdy może wybrać temat odpowiadający swojej specjalizacji oraz formę nauki najlepiej dopasowaną do rytmu pracy.
Warto również pamiętać, że szkolenia organizuje nie tylko KIRP. Bardzo bogatą, aktualną i atrakcyjną ofertę przygotowują także okręgowe izby radców prawnych.
W praktyce zdobycie 40 punktów w stosunkowo krótkim czasie nie wymaga nadzwyczajnego wysiłku. Co więcej, punkty można uzyskać również w inny sposób przewidziany regulaminem, m.in. przez publikację artykułów naukowych, glos czy uzyskanie stopnia lub tytułu naukowego.
Dziś wyzwaniem nie jest dostępność szkoleń, lecz wybór tematu i formy najlepiej odpowiadających indywidualnym potrzebom. Ta decyzja zawsze należy do radcy prawnego. My możemy jedynie tworzyć jak najszerszą ofertę i zachęcać do stałego poszerzania wiedzy, proponując aktualne zagadnienia oraz możliwie najbardziej dostępne formy kształcenia.
Pomijając kwestię obowiązku, zawsze jest pytanie, co to szkolenie da?
Odpowiedź jest prosta – przede wszystkim pozwoli jeszcze lepiej wykonywać zawód i świadczyć usługi na najwyższym poziomie.
Szukając uzasadnienia dla potrzeby doskonalenia zawodowego, powinniśmy przede wszystkim pamiętać o naszej odpowiedzialności wobec klientów. Prawo nieustannie się zmienia, pojawiają się nowe orzeczenia, wyzwania i specjalizacje, dlatego aktualizowanie wiedzy jest naturalnym elementem wykonywania zawodu radcy prawnego. I właśnie taką tendencję obserwujemy – radcowie prawni szkolą się nie dlatego, że nakłada na nich taki obowiązek regulamin, ale przede wszystkim po to, aby świadczyć klientom profesjonalną pomoc prawną na najwyższym poziomie.
Czy szkolenia organizowane na poziomie centralnym nie są konkurencyjne wobec szkoleń izbowych?
Między ofertą szkoleniową okręgowych izb radców prawnych a ofertą KIRP nie ma konkurencji. To system wzajemnie się uzupełniających szkoleń. Izby bardzo dobrze rozpoznają potrzeby swoich członków i często organizują szkolenia dotyczące zagadnień istotnych z perspektywy lokalnej praktyki, choćby wynikających z orzecznictwa danej apelacji. Z kolei KIRP koncentruje się na tematach o charakterze ogólnopolskim, istotnych dla całego środowiska.
Jednocześnie dbamy o to, aby korzystać z najlepszych doświadczeń izb. Jeżeli jakieś szkolenie lub wykładowca z izby cieszą się wyjątkowym zainteresowaniem, zabiegamy o pozyskanie takiego szkolenia na platformę e-KIRP, aby mogli z niego skorzystać radcowie prawni z całej Polski. Zdarza się również, że same izby zgłaszają swoich wykładowców do współpracy.
Wymianie doświadczeń służy także powołany w tej kadencji Komitet ds. Doskonalenia Zawodowego KRRP, w którym przedstawiciele izb dzielą się dobrymi praktykami, omawiają potrzeby szkoleniowe i inspirują się nawzajem. Dzięki temu łatwiej budować spójną i komplementarną ofertę, bez niepotrzebnego powielania tematów.
Najważniejsze jest jednak to, że wszyscy realizujemy ten sam cel – zapewnienie radcom prawnym dostępu do wysokiej jakości szkoleń i wspieranie ich w stałym podnoszeniu kwalifikacji. Oferta izb i KIRP tworzy jeden, współpracujący ze sobą system doskonalenia zawodowego. Radcowie prawni są już do tego przyzwyczajeni – wielu z nich rozpoczyna poszukiwanie szkolenia od platformy e-KIRP, lecz równie chętnie korzysta z oferty izb okręgowych. Ta synergia jest dziś jedną z największych zalet naszego systemu doskonalenia zawodowego.
Czy oferowane szkolenia są bezpłatne, czy też za niektóre trzeba zapłacić?
Wszystkie szkolenia organizowane przez Komisję Doskonalenia Zawodowego KRRP są bezpłatne i są dostępne na platformie e-KIRP, z tym że my nie prowadzimy szkoleń stacjonarnych. W przypadku szkoleń organizowanych w izbach okręgowych z tą odpłatnością jest różnie, bo każda izba w tej sprawie podejmuje decyzje suwerennie.
Która forma szkoleń jest w tej chwili najpopularniejsza i najbardziej ceniona przez radców prawnych?
Największą popularnością cieszą się szkolenia online trwające około 90 minut, w oprawie z prezentacją multimedialną. Coraz większym zainteresowaniem cieszą się także słuchowiska, nowość na naszej platformie, czyli podcasty edukacyjne. Trwają około 20 minut, za ich ukończenie przysługuje jeden punkt szkoleniowy, a ich ogromną zaletą jest elastyczność – można z nich korzystać w drodze do pracy, podczas podróży czy wykonywania codziennych czynności. Oczywiście nie każdy temat da się przedstawić w tej formule, dlatego traktujemy ją jako uzupełnienie, a nie zastępstwo dla bardziej rozbudowanych szkoleń. Pracujemy również nad wprowadzeniem do oferty wideopodcastów, odpowiadając na zmieniające się preferencje uczestników.
Dużą wagę przywiązujemy do opinii samych radców prawnych. Regularnie przekazują nam pomysły dotyczące nowych form kształcenia, rozwiązań stosowanych w innych branżach czy tematów, które warto uwzględnić w programie szkoleń. To dla nas bardzo cenne wskazówki, bo chcemy, aby oferta była nie tylko merytorycznie wartościowa, ale także jak najlepiej dopasowana do potrzeb i sposobu pracy współczesnych radców prawnych.
Obecnie dużym zainteresowaniem cieszą się przede wszystkim szkolenia dotyczące nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji. To naturalna odpowiedź na zmiany, które zachodzą w wykonywaniu zawodu radcy prawnego. Chcemy, aby radcowie prawni nie tylko poznawali możliwości, jakie dają nowoczesne narzędzia, ale przede wszystkim korzystali z nich w sposób świadomy, bezpieczny i zgodny z zasadami wykonywania zawodu.
Oczywiście dużą popularnością nadal cieszą się szkolenia rozwijające tzw. umiejętności twarde, czyli dotyczące aktualnych zmian legislacyjnych, orzecznictwa czy praktycznych aspektów stosowania prawa. Jednocześnie obserwujemy bardzo ciekawy trend – coraz więcej radców prawnych sięga również po szkolenia z zakresu umiejętności miękkich.
W tym obszarze szczególnie ważny staje się temat dobrostanu zawodowego. Przygotowujemy cykl poświęcony właśnie temu zagadnieniu, który będzie okazją nie tylko do zdobycia wiedzy, ale także do refleksji nad własnym sposobem funkcjonowania w zawodzie. Zawód radcy prawnego wiąże się przecież z dużą odpowiedzialnością – odpowiadamy za ważne decyzje naszych klientów, często dotyczące ich spraw zawodowych, majątkowych czy osobistych. To naturalnie może powodować stres i obciążenie psychiczne. Dlatego coraz większe znaczenie będą miały szkolenia, które pomagają rozpoznawać symptomy przeciążenia czy wypalenia zawodowego oraz pokazują, jak skutecznie dbać o własną kondycję psychiczną. Doskonalenie zawodowe to bowiem nie tylko aktualizowanie wiedzy prawniczej, lecz również rozwijanie kompetencji, które pozwalają długofalowo i dobrze wykonywać ten wymagający zawód.
Jedną z form przeciwdziałania takim kryzysom jest wymiana doświadczeń, o którą najłatwiej na szkoleniach stacjonarnych.
Szkolenia stacjonarne cieszą się dużą popularnością w okręgowych izbach. Dostrzegam ich ogromne znaczenie i bardzo cenię integracyjny charakter. Nawet jeśli szkolenie odbywa się w tygodniu i trwa zaledwie kilka godzin, daje możliwość budowania relacji między radcami prawnymi, a przede wszystkim – bezpośredniego kontaktu. Możemy spotkać się z koleżankami i kolegami, którzy mierzą się z podobnymi wyzwaniami, porozmawiać o doświadczeniach i wymienić się spostrzeżeniami. Ma to szczególne znaczenie, ponieważ wielu z nas wykonuje zawód w formie indywidualnych kancelarii, gdzie na co dzień brakuje przestrzeni do swobodnej wymiany poglądów i dyskusji z innymi prawnikami.
Na poziomie ogólnokrajowym takie szkolenia organizuje Fundacja Subsidio Venire, z którą współpraca układa się bardzo dobrze.
A jakie są plany szkoleniowe na najbliższe miesiące? Mówiła pani o wideopodcastach, czy one się pojawią?
Oczywiście będziemy rozwijać tę ofertę. Stale zastanawiamy się też, jak urozmaicić ją o dodatkowe formy szkoleń. Jest tu jednak pewne ograniczenie, ponieważ katalog dostępnych form jest już określony. Jeżeli na rynku pojawią się nowe rozwiązania, będziemy analizować, czy i w jakim zakresie można je wdrożyć również u nas, na platformie e-KIRP.
Obecnie jednym z najważniejszych zadań Komisji Doskonalenia Zawodowego jest aktualizacja szkoleń, które już mamy w ofercie, a także przygotowywanie nowych nagrań w miejsce tych materiałów, które z różnych powodów straciły aktualność.
Chcemy również poszerzać ofertę o tematy istotne z punktu widzenia radców prawnych. Szczególny nacisk kładziemy na nowe technologie, z którymi jako prawnicy musimy nauczyć się pracować. W tym zakresie ściśle współpracujemy z przewodniczącą Komisji Nowych Technologii i planujemy wspólne szkolenia. Będą one dotyczyć przede wszystkim bezpiecznego korzystania ze sztucznej inteligencji. Już wkrótce pojawią się m.in. szkolenia poświęcone tzw. deepfake’om.
Przed nami więc dużo pracy i wiele pomysłów. Jak już wspominałam, najważniejsze znaczenie ma nie tylko dostępność i różnorodność oferty szkoleniowej, ale przede wszystkim indywidualna decyzja każdego radcy prawnego, aby z niej skorzystać.
Jednym z najważniejszych celów Komisji Doskonalenia Zawodowego na najbliższy czas jest motywowanie radców prawnych do stałego podnoszenia kwalifikacji – nie tylko w ostatnim półroczu cyklu szkoleniowego, ale przez cały czas wykonywania zawodu.
Wspólnie z Komitetem ds. Doskonalenia Zawodowego pracujemy również nad zmianami w regulaminie doskonalenia zawodowego. Potrzebujemy wprowadzenia nowych form doskonalenia zawodowego oraz zmian w taryfikatorze punktów za poszczególne formy doskonalenia. Mam nadzieję, że uda nam się przyjąć nowy regulamin tak, aby obowiązywał wraz z rozpoczęciem kolejnego cyklu szkoleniowego.
Rozmawiał Bogdan Bugdalski
