Rewolucja w podatkowym raportowaniu

0

Obowiązkowy KSeF, podwyżka limitu zwolnienia z podatku VAT, zmiana limitów podatkowych dla samochodów osobowych, poszerzenie obowiązku dotyczącego JPK_CIT, modyfikacje w KPiR – to tylko niektóre zmiany, z którymi przedsiębiorcy muszą zmierzyć się w 2026 roku.

Lublin, Poland 24 November 2025 Mandatory B2B electronic invoicing system (‚KSeF’), or (‚Krajowy System e-Faktur’) webpage on a mobile phone

Rok 2026 będzie dla przedsiębiorców rokiem przełomowym. Skala zmian, zarówno podatkowych, jak i organizacyjnych, jest ogromna, choć nie wszystkie planowane weszły w życie. Jedną z istotnych korekt jest zmiana limitów podatkowych dla samochodów osobowych od 1 stycznia 2026 r. Obowiązują nowe, niższe limity amortyzacji i rozliczania kosztów samochodów osobowych w firmach. Zmiany szczególnie dotkną przedsiębiorców korzystających z aut spalinowych oraz leasingu operacyjnego (art. 23 ust. 1 pkt 4 i pkt 47a ustawy o PIT; art. 16 ust. 1 pkt 4 i pkt 49a ustawy o CIT).

Dwa wcześniej obowiązujące limity, wynoszące 225 tys. zł dla samochodów elektrycznych i wodorowych oraz 150 tys. zł dla pozostałych samochodów osobowych, zastąpione zostały przez następujące trzy limity:

l            225 tys. zł dla samochodów elektrycznych i wodorowych;

l            150 tys. zł dla samochodów, których emisja CO₂ wynosi mniej niż 50 g/km;

l            100 tys. zł dla pojazdów z emisją CO₂ równą lub wyższą niż 50 g/km.

Oznacza to, że od początku bieżącego roku zakup samochodu spalinowego z emisją CO₂ równą lub wyższą niż 50 g/km wiąże się z możliwością zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów jedynie 100 tys. zł wartości takiego pojazdu. Nowe limity obowiązują także w sytuacji umów leasingu, najmu czy dzierżawy zawieranych od nowego roku.

Auta wprowadzone do ewidencji środków trwałych do
31 grudnia 2025 r. amortyzuje się według dotychczasowych limitów (czyli m.in. 150 tys. zł). Nowe limity stosuje się do pojazdów osobowych wprowadzonych do ewidencji od 1 stycznia 2026 r. I tu powstaje problem. Nie obejmuje to leasingu operacyjnego, najmu czy dzierżawy. Ministerstwo Finansów wprost potwierdziło, że nawet umowy zawarte przed 2026 r. od stycznia br. podlegają nowym limitom.

Podkreślenia wymaga fakt, że zmiany nie dotkną składek na ubezpieczenia ani możliwości rozliczania wydatków na paliwo i inne koszty używania pojazdu.

Kasowy PIT od 2 mln zł

Przedsiębiorcy, których przychód w 2025 r. nie przekroczył
2 mln zł, mogą wybrać kasową metodę rozpoznawania przychodu, polegającą na tym, że przychód rozpoznawany jest dopiero wówczas, gdy kontrahent zapłaci za towar bądź wykonaną usługę, a nie już w chwili wystawienia faktury. Taka możliwość obowiązuje już od roku, jednak dotychczasowy limit przychodów uprawniający do wyboru tej metody został podwyższony z 1 mln zł do 2 mln zł.

Dzięki tym rozwiązaniom przedsiębiorcy mogą płacić PIT dopiero po faktycznym otrzymaniu zapłaty za wydany towar albo wykonaną usługę oraz potrącać koszty uzyskania przychodów w dacie zapłaty za otrzymany towar lub wykonaną usługę. Jednak po upływie dwóch lat podatnik będzie obowiązany rozpoznać przychód z działalności gospodarczej, nawet jeżeli nie otrzyma od kontrahenta zapłaty za wydany towar lub wykonaną usługę. Termin ten liczy się od dnia wystawienia faktury, rachunku albo zawarcia umowy.

Kasowy PIT jest dobrowolną formą rozliczeń, którą podatnik wybiera, składając oświadczenie naczelnikowi urzędu skarbowego. Dla podatników prowadzących działalność gospodarczą termin ten upływa 20 lutego br. Jeśli wybiorą oni metodę kasową, będą musieli stosować ją przez cały rok podatkowy.


KPiR tylko elektronicznie

Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia
6 września 2025 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, które weszło w życie 1 stycznia 2026 r., wprowadziło obowiązek prowadzenia tej księgi z wykorzystaniem programu komputerowego. Oznacza to (z pewnymi drobnymi wyjątkami) finalne odejście od stosowanej wciąż przez niektóre firmy formy papierowej. Wyjątkiem są osoby prowadzące działalność na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zawartej na warunkach zlecenia. Zmiany dotyczą także innych kwestii. Spis z natury nie musi już być podpisywany przez osoby sporządzające, lecz wystarczający będzie jedynie podpis właściciela firmy lub wspólników.

Rozporządzenie wprowadza brak możliwości dokumentowania zakupów dokonywanych w jednostkach handlu detalicznego za pomocą paragonów bez NIP dotyczących np. zakupu środków czystości lub materiałów biurowych oraz brak możliwości dokumentowania zakupu materiałów pomocniczych za pomocą dowodów wewnętrznych. Nie mogą już być stosowane dzienne zestawienia dowodów. Ujmowane będą pojedyncze faktury, bez dokonywania zapisów zbiorczych. Korekty raportów fiskalnych odbywać się mają na podstawie dowodów wewnętrznych, a nie – jak dotychczas – poprzez opisanie korekt na odwrotnej stronie raportów fiskalnych. Wprowadzono nowe kolumny do podatkowej księgi przychodów i rozchodów, które są konsekwencją wejścia w życie obowiązkowego KSeF.

Nowe rozporządzenie nie przewiduje możliwości zwolnienia z konieczności stosowania przepisów w sprawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Dotychczas naczelnik urzędu skarbowego na wniosek niektórych kategorii podatników mógł zwolnić ich z obowiązku prowadzenia ksiąg.
To tylko niektóre ze zmian wprowadzonych rozporządzeniem.

JPK_CIT: nowy obowiązek raportowania dla spółek od 1 stycznia 2026 roku

Dotychczas obowiązek składania pliku JPK_CIT dotyczył podatników CIT, których przychód w poprzednim roku przekroczył 50 mln euro oraz podatkowych grup kapitałowych. Jednak od 1 stycznia 2026 r. obowiązek ten został rozszerzony na wszystkich podatników CIT, którzy mają obowiązek składać JPK-VAT. Zatem JPK_CIT będą musiały składać nie tylko duże firmy, ale także te o mniejszych rozmiarach działalności, jeśli składają JPK-VAT. Po 31 grudnia 2026 r. raportowanie JPK_CIT stanie się obowiązkowe dla każdego podatnika CIT, w tym również dla fundacji rodzinnych.

KSeF – rewolucja w fakturowaniu

System, będący prawdziwą rewolucją w fakturowaniu, w 2026 roku będzie stawał się obligatoryjny w następujących terminach:

l            od 1 lutego 2026 r. dla dużych przedsiębiorstw, które w 2024 roku osiągnęły sprzedaż przekraczającą 200 mln zł brutto;

l            od 1 kwietnia 2026 r. dla wszystkich pozostałych firm (z wyjątkiem mikroprzedsiębiorców z miesięczną sprzedażą nieprzekraczającą 10 tys. zł brutto, którzy obowiązek ten odroczyć mogą aż do końca 2026 r.).

Trzeba podkreślić, że chociaż mamy trzy terminy na wdrożenie KSeF dla równych grup przedsiębiorców, to w praktyce każdy przedsiębiorca, który dokonuje zakupów od dużych podmiotów (np. sieci handlowe, koncerny paliwowe, dostawcy energii), będzie musiał mieć aktywny dostęp do KSeF, aby móc odbierać faktury kosztowe. Nawet jeśli mikroprzedsiębiorca nie będzie zobowiązany do wystawiania faktur w KSeF, to i tak będzie musiał mieć dostęp do systemu, aby móc pobierać faktury od większych dostawców. Oznacza to, że pozornie dobrowolny dostęp do KSeF staje się obowiązkowy dla całej gospodarki tak naprawdę od 1 lutego br.

Wciąż jednak toczą się dyskusje związane z obawami dotyczącym wprowadzenia KSeF. Czyżby w ostatniej chwili zdecydowano się na przesunięcie wdrożenia tego systemu? Resort finansów zrobił krok w tył i zakomunikował, że niewdrożenie KSeF w 2026 r. nie będzie karane. Dotychczas kary miały nie obejmować błędów wiążących się z jego wdrożeniem, tymczasem zakomunikowano, że niewdrożenie systemu nie będzie skutkowało dla przedsiębiorcy karą. Można się pokusić o stwierdzenie, że takie decyzje spowodują kosmiczny chaos w fakturowaniu.

Zwolnienie podmiotowe w VAT

Chodzi o zwolnienie ze względu na wielkość sprzedaży, które uprawnia do nierozliczania VAT. Podwyższenie limitu zwolnienia podmiotowego VAT wynika z nowelizacji ustawy o VAT z 24 czerwca 2025 r. (Dz.U. poz. 896). Na zmianie skorzystają głównie osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. Jeśli sprzedaż nie przekroczy limitu, to nie będą musiały rozliczać VAT.

Zwolnienie podmiotowe reguluje art. 113 ustawy o VAT. Kwota przychodów ze sprzedaży rośnie z 200 tys. zł do 240 tys. zł.

Zwolnienie podmiotowe z VAT powoduje brak konieczności rozliczania się z podatku VAT (w tym prowadzenia ewidencji VAT i przesyłania plików JPK_VAT).

Podkreślenia wymaga fakt, że wzrost limitu obejmuje również tych przedsiębiorców, których wartość sprzedaży w minionym roku była wyższa niż 200 tys. zł, ale nie przekroczyła 240 tys. zł. Zatem przekroczenie w 2025 roku funkcjonującego wówczas limitu 200 tys. zł nie musi oznaczać konieczności rozliczania VAT, o ile nie przekroczono 240 tys. zł.

Z wyższego limitu zwolnienia podmiotowego w VAT skorzystają zatem osoby rozpoczynające działalność gospodarczą w 2026 r., a także osoby kontynuujące działalność, które w 2025 roku nie przekroczyły limitu 240 tys. zł sprzedaży.

Działalność nierejestrowana –
nowy limit kwartalny

Działalność nierejestrowana, jak sama nazwa wskazuje, to możliwość prowadzenia przez osoby fizyczne drobnej sprzedaży lub świadczenia usług bez konieczności rejestracji firmy w CEIDG i opłacania stałych składek ZUS. Obowiązuje tu jednak pewien limit przychodów dla takiej działalności. Dotychczas wynosił on 75% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie, co oznaczało, że miesięczny limit przychodów w 2025 roku wynosił 3499,50 zł. Od nowego roku zmienił się sposób liczenia przychodów z działalności nierejestrowanej. Zamiast miesięcznego limitu przychodu 75% minimalnego wynagrodzenia wprowadzony został limit kwartalny, wynoszący 225% minimalnego wynagrodzenia, czyli 10 813,50 zł za kwartał.

Ułatwi to działalność sezonową. Trzeba podkreślić, że przekroczenie limitu skutkuje koniecznością rejestracji firmy w ciągu siedmiu dni.

Osoba prowadząca taką działalność nie ma co do zasady obowiązku prowadzenia żadnych ksiąg podatkowych, jednak konieczne jest prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży (data, kwota), przestrzeganie praw konsumenta w kwestii zwrotów czy reklamacji oraz przestrzeganie zasad RODO.

Nowe limity podatkowe

Warto wspomnieć też o nowych limitach podatkowych, wynikających z przeliczenia progów wyrażonych w euro po niższym niż w ubiegłym roku kursie walutowym, wynoszącym 4,2586 zł
(na pierwszy dzień roboczy października). I tak:

l            8 517 200 zł (2 mln euro) przychodu dla możliwości opodatkowania ryczałtem;

l            851 720 zł (200 tys. euro) przychodu dla możliwości kwartalnego opłacania ryczałtu;

l            8 517 200 zł (2 mln euro) przychodu dla zachowania statusu małego podatnika CIT oraz PIT;

l            10 646 500 zł (2,5 mln euro) przychodu dla obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Ponadto od 1 stycznia 2026 r. podwyżce uległa stawka podatku CIT dla banków. Wyższy CIT płacą także SKOK-i. Wynika to z nowelizacji ustawy o CIT i ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych. W efekcie w 2026 roku:

l            banki krajowe i zagraniczne zapłacą 30% CIT, a banki spółdzielcze i SKOK-i –27% CIT.

Zmiany podatku od spadków i darowizn

Z nowym rokiem obowiązują też zmiany w podatku od spadków i darowizn wskutek nowelizacji ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2025 r. poz. 1854), która weszła w życie 7 stycznia 2026 r. Wprowadza ona m.in. możliwość przywrócenia sześciomiesięcznego terminu na złożenie zgłoszenia nabycia spadku lub darowizny warunkującego zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla spadkobierców, ale też osób, które otrzymały darowizny (np. od członków najbliższej rodziny).

W 2026 roku podatnik, który uprawdopodobni, że nie złożył zgłoszenia – deklaracji SD-Z2 – bez swojej winy, przez co nie skorzystał z ulgi dla tzw. grupy zerowej, będzie mógł złożyć wniosek o jej przywrócenie. Jeżeli wniosek ten zostanie rozpatrzony pozytywnie, wydana decyzja podatkowa zostanie uchylona.

Nowelizacja uściśla, że obowiązek podatkowy w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia powstanie dopiero z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego.

Warto zauważyć, że wiele zmian w podatkach było procedowanych, jednak ostatecznie nie weszły one w życie.

Od 1 stycznia 2026 r. na pewno nie weszły zapowiadane zmiany ograniczające stosowanie ulgi IP Box, zaostrzające zasady estońskiego CIT-u, zmieniające zasady opodatkowania fundacji rodzinnych czy podwyższające stawkę ryczałtu dla usług świadczonych na rzecz podmiotów powiązanych. Nie oznacza to, że nie wejdą one w terminach późniejszych.

„KSeF dla radców prawnych – przewodnik dla początkujących” – publikacja KIRP

Z myślą o wsparciu radców prawnych w dostosowaniu praktyki zawodowej do nadchodzących zmian wynikających z wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur Krajowa Izba Radców Prawnych przygotowała nową publikację – „KSeF dla radców prawnych – przewodnik dla początkujących”. Można go pobrać za darmo w formie PDF ze strony internetowej KIRP.

Przewodnik w syntetycznej formie przedstawia podstawowe zasady działania KSeF oraz praktyczne wskazówki dotyczące wystawiania i odbierania faktur ustrukturyzowanych. Porządkuje najważniejsze pojęcia i prezentuje działania, które warto podjąć, aby sprawnie przygotować kancelarię do nowych obowiązków. Poradnik został opracowany według stanu prawnego na dzień 16 listopada 2025 r.
Publikację przygotował Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych.

Pobierz przewodnik – https://kirp.pl/wp-content/uploads/2025/12/Poradnik_KSeF_pdf-FINAL.pdf