Ostatnie przed wakacjami posiedzenie Komitetu Młodych Prawników odbyło się 30 czerwca. Dyskusja koncentrowała się przede wszystkim na dalszych działaniach dotyczących dobrostanu prawników, równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz atrakcyjności wykonywania zawodu prawniczego dla młodszych pokoleń.
Istotną część spotkania poświęcono podsumowaniu webinarium CCBE oraz European Lawyers Foundation pt. „Maintaining High Performance at Low Risk: Achieving Work–Life Balance in Legal Practice”, które odbyło się 22 kwietnia. Komitet pozytywnie ocenił to wydarzenie, wskazując na wysoką frekwencję, pozytywny odbiór oraz wartość merytoryczną wystąpień. Podkreślono przy tym, że dobrostan prawników nie powinien być postrzegany wyłącznie jako kwestia indywidualnej odporności czy organizacji pracy jednostki, lecz jako zagadnienie systemowe i strukturalne, związane m.in. z organizacją pracy, obciążeniem zawodowym oraz kulturą funkcjonowania kancelarii i instytucji prawniczych.
W związku z powyższym komitet uzgodnił rozpoczęcie prac nad praktycznym zestawieniem inicjatyw podejmowanych przez samorządy prawnicze i izby adwokackie w państwach członkowskich CCBE w obszarze dobrostanu prawników oraz work–life balance. Celem tego działania ma być zebranie przykładów dobrych praktyk, doświadczeń, wniosków z już przeprowadzonych projektów oraz informacji o trudnościach przy ich wdrażaniu. Zestawienie ma mieć charakter praktyczny i pomocniczy, a nie cechy formalnego modelu do naśladowania. Szczególnie akcentowano potrzebę zebrania możliwie szerokiego i zrównoważonego materiału z różnych jurysdykcji, tak aby projekt nie ograniczał się wyłącznie do prezentacji działań kilku najbardziej aktywnych izb.
W dalszej części spotkania omówiono kwestię atrakcyjności zawodu prawnika, w szczególności z perspektywy młodszych pokoleń i tzw. generacji Z. Dyskusja dotyczyła m.in. oczekiwań młodych prawników wobec pracodawców, potrzeby większej elastyczności, znaczenia technologii, relacji międzypokoleniowych oraz zmian w podejściu do integracji zawodowej i życia kancelaryjnego. Wskazywano jednocześnie, że część dostępnych analiz pochodzi z rynku amerykańskiego lub brytyjskiego i nie zawsze w pełni odpowiada realiom europejskim.
Komitet zwrócił uwagę na potrzebę znalezienia równowagi między oczekiwaniami młodych prawników a realiami wykonywania zawodu, który z natury wiąże się z wysoką odpowiedzialnością, presją czasu i wymaganiami klientów. Podkreślono, że kancelarie i organizacje prawnicze powinny z jednej strony ograniczać toksyczne elementy środowiska pracy, a z drugiej strony lepiej przygotowywać młodych prawników do rzeczywistych wyzwań praktyki zawodowej. Pojawiła się również propozycja, aby komitet pełnił rolę swoistego pośrednika lub „tłumacza” między młodszymi i starszymi pokoleniami prawników, pomagając w prowadzeniu bardziej rzeczowego dialogu o wzajemnych oczekiwaniach.
W zakresie dalszych działań ustalono, że do krajowych izb i samorządów prawniczych zostanie skierowana prośba o przekazanie informacji o istniejących inicjatywach, programach, politykach i działaniach dotyczących dobrostanu prawników oraz równowagi między życiem zawodowym a prywatnym. Szczególnie istotne będą informacje o projektach adresowanych do młodych prawników i aplikantów, inicjatywach wspierających kobiety, rodziców oraz inne grupy prawników, działaniach szkoleniowych dotyczących wypalenia zawodowego, odporności psychicznej, zarządzania obciążeniem pracą i przywództwa, a także wyniki badań lub ankiet dotyczących warunków wykonywania zawodu.
Komitet AML
W ostatnich miesiącach Komitet AML CCBE aktywnie uczestniczył w konsultacjach prowadzonych przez Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (AMLA) dotyczących projektów regulacyjnych standardów technicznych (RTS) do rozporządzenia AMLR. Przedmiotem konsultacji były m.in. zasady identyfikacji relacji z klientem i transakcji powiązanych oraz szczegółowe wymogi dotyczące stosowania środków należytej staranności wobec klienta (Customer Due Diligence – CDD). Prace te mają istotne znaczenie dla praktyki wykonywania zawodu radcy prawnego, ponieważ projektowane standardy będą stosowane bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich UE.
W swoich stanowiskach CCBE konsekwentnie podkreślało, że projektowane przepisy zostały w dużej mierze opracowane z myślą o sektorze finansowym i nie uwzględniają specyfiki świadczenia pomocy prawnej. Komitet postulował, aby nowe obowiązki były stosowane zgodnie z zasadą proporcjonalności oraz podejściem opartym na analizie ryzyka, bez przekształcania wymogów AML w formalistyczne „listy kontrolne”.
Szczególną uwagę poświęcono ochronie tajemnicy zawodowej. CCBE sprzeciwiło się rozwiązaniom, które mogłyby prowadzić do obowiązku ujawniania informacji objętych tajemnicą zawodową, w tym w zakresie korzystania przez prawników z rachunków powierniczych. Komitet wskazał również, że prawnicy nie powinni być zobowiązywani do prowadzenia działań o charakterze śledczym ani do stosowania rozwiązań technologicznych właściwych dla instytucji finansowych.
Wśród najważniejszych postulatów znalazły się także dopuszczenie bardziej elastycznych metod weryfikacji tożsamości klientów, możliwość ponownego wykorzystywania aktualnych danych zgromadzonych przy wcześniejszych zleceniach, doprecyzowanie zasad identyfikacji beneficjenta rzeczywistego oraz ograniczenie obowiązków związanych z monitorowaniem transakcji do zakresu odpowiadającego rzeczywistej działalności kancelarii prawnych.
Celem prowadzonych prac jest wypracowanie takich standardów AML, które z jednej strony zapewnią skuteczną walkę z praniem pieniędzy, z drugiej zaś będą uwzględniały niezależność zawodu prawnika, ochronę tajemnicy zawodowej oraz realia wykonywania praktyki przez kancelarie prawne.
Komitet ds. Szkoleń (Training Committee)
Celem odbytego 16 czerwca spotkania było omówienie uwag zgłoszonych przez ekspertów CCBE do wstępnego planu (road map) dotyczącego szkolenia prawników, przygotowanego po Europejskiej Konferencji Szkolenia Kadr Wymiaru Sprawiedliwości, która odbyła się w maju br. na Cyprze. W założeniach Komisji Europejskiej plan szkolenia dla poszczególnych zawodów prawniczych ma przyczyniać się do realizacji Europejskiej Strategii Szkolenia Kadr Wymiaru Sprawiedliwości na lata 2025–2030 (European Judicial Training Strategy 2025–2030).
RAMKA
Sieć kontaktowa ds. rządów prawa
(CCBE Rule of Law Network of contact points)
Ukazała się tabela porównawcza wymiarów sprawiedliwości 27 państw członkowskich (edycja 2026). Warto sprawdzić, jak na tle innych członków UE oceniany jest polski wymiar sprawiedliwości – zachęcamy do lektury.
Nowi członkowie komitetów CCBE z ramienia KIRP
W ostatnich dniach do Komitetu IT (IT Committee), w którym ekspertem KIRP od prawie trzech lat jest r. pr. Michał Araszkiewicz, dołączyła przewodnicząca Komisji Nowych Technologii KRRP r. pr. Anna Augustyn.
Z kolei Stałą Delegację CCBE do ETPC (Komitet PD Stras) zasiliły: r. pr. Magdalena Krzyżanowska-Mierzewska oraz prof. Anna Kosińska.
Życzymy efektywnej i satysfakcjonującej pracy oraz skutecznego reprezentowania interesów radców prawnych na poziomie europejskim! n
Przemysław Kamil Rosiak
członek Polskiej Delegacji do CCBE
przewodniczący PD Lux CCBE
Artykuł powstał we współpracy z radcami prawnymi – członkiniami i członkami ww. komitetów CCBE: Agnieszką Sołtys, Magdaleną Bartosiewicz, Krzysztofem Jóźwiakiem.
…………………………………………………..
Unijny projekt rozporządzenia w sprawie ram prawnych dla spółek
Na płaszczyźnie prawa unijnego procedowany jest obecnie projekt rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ram prawnych dla spółek w ramach tzw. 28. reżimu –
„EU Inc.”, przyjęty przez Komisję Europejską 18 marca.
Ten tzw. 28. reżim ma w odniesieniu do spółek oznaczać utworzenie fakultatywnego, jednolitego modelu prawnego funkcjonującego obok krajowych porządków prawa spółek państw członkowskich. Impuls dla tej koncepcji wynika w szczególności z raportów Enrica Letty i Mario Draghiego, w których zwrócono uwagę na rozdrobnienie regulacyjne jednolitego rynku oraz trudności europejskich przedsiębiorstw w osiąganiu odpowiedniej skali działalności w UE. Inicjatywę tę można potraktować jako kolejną próbę utworzenia ponadnarodowej formy prawnej spółki na poziomie europejskim, a nawet więcej.
Do projektu w sprawie ram prawnych dla spółek w ramach tzw. 28. reżimu – „EU Inc.” odniosła się również CCBE, tj. Rada Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy. W swoim stanowisku z 20 maja CCBE przedstawiła szereg uwag w interesie bezpieczeństwa obrotu oraz z uwzględnieniem pozycji zawodów prawniczych. Miałem okazję opiniować przepisy projektu rozporządzenia w zakresie likwidacji EU Inc. Wśród założycieli spółek właśnie likwidacja uznawana jest za kwestię istotną. Jako dobry pomysł oceniłem propozycję tzw. szybkiej ścieżki likwidacji EU Inc. dla spółek, które nie prowadzą działalności, nie mają majątku ani zobowiązań. Wadą projektu jest jednak brak regulacji zwykłej procedury likwidacyjnej spółki EU Inc., która powinna być podstawową procedurą prowadzącą do zakończenia bytu spółki. Konieczność stosowania w takim zakresie przepisów prawa krajowego miejsca rejestracji danej spółki spowodowałaby nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji prawnej spółek z uwagi na miejsce ich rejestracji i nie zapewniłaby w tym obszarze realizacji zakładanych celów nowej regulacji.
Marcin Podleś
doktor nauk prawnych, członek Komitetu
Prawa Spółek CCBE
