Naczelny Sąd Administracyjny odmówił podjęcia uchwały w sprawie zagadnienia prawnego dotyczącego doręczeń elektronicznych w postępowaniu podatkowym (8 czerwca 2026 r., I FPS 1/26). NSA przejął sprawę do rozpoznania w siedmioosobowym składzie, przedstawiając jednak ważne dla pełnomocników swoje argumenty i wytyczne dotyczące problemów z e-doręczeniami.
Od pewnego czasu pełnomocnicy mają różne problemy dotyczące kontaktów z organami skarbowymi. Organy te bardzo często przyjmowały, że jeśli na pełnomocnictwie jako adres do doręczeń wskazano np. ePUAP, a następnie pełnomocnik – nawet w prywatnej sprawie – wyraził zgodę na doręczanie korespondencji za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy, to taka zgoda dotyczyła wszystkich spraw, w których występował, i całą korespondencję należy mu doręczać na e-Urząd Skarbowy. W efekcie dochodziło np. do tego, że pełnomocnicy nie byli świadomi wpływu pisma na e-Urząd Skarbowy, nie odbierali go, pismo uzyskiwało status doręczonego, zaczynał biec termin do wniesienia środka zaskarżenia i np. niekorzystne decyzje podatkowe stawały się ostateczne. Wielu pełnomocników było tym zaskoczonych. Ponadto, nawet jeśli pełnomocnik dowiedział się o wpływie pisma na e-Urząd Skarbowy i we właściwym czasie odpowiednio zareagował, to dziś tak naprawdę nie wiadomo, czy np. decyzja, która została mu przesłana na e-Urząd Skarbowy, choć w pełnomocnictwie wskazał ePUAP, w ogóle weszła do obrotu prawnego i wywołała skutki, jakie normalnie powinna wywołać.
Nadzieję dawała możliwość podjęcia uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny. Niestety sąd odmówił jej podjęcia, ale przedstawił istotne argumenty dotyczące kontaktów pełnomocników z organami skarbowymi i sądami.
NSA nie rozstrzygnął, czy decyzja doręczona pełnomocnikowi podatnika na jego konto w systemie teleinformatycznym e-Urząd Skarbowy jest decyzją prawidłowo doręczoną podatnikowi. NSA, dostrzegając rangę problemu, przejął jednak sprawę do rozpoznania w siedmioosobowym składzie. Kwestia prawidłowości doręczeń ma zasadnicze znaczenie w postępowaniach podatkowych, a zatem dla wszystkich podatników i ich pełnomocników. W kwestii przedmiotowego zagadnienia pojawiły się rozbieżne orzeczenia sądów administracyjnych. Postanowieniem z 8 października 2025 r. NSA zakwestionował prawidłowość doręczania pism pełnomocnikom za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego (II FSK 895/25). Wojewódzkie sądy administracyjne wydały już kilka orzeczeń, w których wskazywano, że doręczenia dokonywane przez organy podatkowe w ten sposób były nieprawidłowe, a w konsekwencji decyzje podatkowe nie weszły do obrotu prawnego.
Pytanie NSA budzące wątpliwości
Dlatego postanowieniem z 16 marca 2026 r. (I FSK 1307/25) Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA wyłaniające się na tle rozpoznawanej sprawy zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: czy w rozumieniu art. 145 § 2 w związku z art. 146 § 1, art. 144 § 1a i art. 144 § 5 ustawy – Ordynacja podatkowa dochodzi do zmiany adresu elektronicznego wskazanego w postępowaniu podatkowym przez pełnomocnika w pełnomocnictwie szczególnym, przez późniejsze wyrażenie – poza wyżej wymienionym postępowaniem – zgody przez tego pełnomocnika na doręczanie korespondencji za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy, stosownie do art. 35e ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej? Naczelny Sąd Administracyjny nie podjął jednak uchwały i skierował sprawę do rozpoznania przez siedmioosobowy skład (I FPS 1/26). Sąd argumentował, że nie był w stanie rozstrzygnąć problemu w formie uchwały z uwagi na ramy czasowe.
NSA stwierdził, że pytanie sąd sformułował jako zagadnienie uniwersalne, które powinno się odnosić do wszystkich postępowań. Podkreślił, że taka uniwersalna odpowiedź jest niezwykle trudna, bo sprawa ma być rozstrzygnięta w zakresie stanu prawnego obowiązującego w 2024 r. Zatem pierwszą modyfikacją, którą do treści uchwały należałoby wprowadzić, było zakreślenie ram czasowych, bo inaczej nie jesteśmy w stanie obronić się przed tym, że od 1 stycznia 2025 r. już jest nieco inaczej. NSA podkreślił, że skład uchwałodawczy tego sądu nie byłby w stanie przełamać tej bariery i podjąć uchwały o kategorycznej treści, która miałaby uniwersalne znaczenie niezależnie od ram czasowych.
WSA po stronie organów
NSA rozpatrywał problem na kanwie sprawy, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2025 r., I SA/Kr 189/25 oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 10 stycznia 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko DIAS, że wydana wobec skarżącej decyzja NUCS z dnia 24 czerwca 2024 r. w przedmiocie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2013 r. została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi skarżącej na jego konto w systemie teleinformatycznym e-Urząd Skarbowy i wobec braku odbioru tej decyzji NUCS przyjął datę fikcji doręczenia decyzji z dniem 8 lipca 2024 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 22 lipca 2024 r. W związku z powyższym złożone w dniu
19 listopada 2024 r. odwołanie było czynnością dokonaną po upływie przewidzianego terminu.
Rozpatrujący skargę kasacyjną skład NSA uznał, że zasadnicza wątpliwość wiąże się z oceną, czy wobec tego, że postępowanie podatkowe jest uregulowane przez przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa, istnieją podstawy do stosowania w tym zakresie regulacji ustawy o KAS. Sąd stoi na stanowisku, że regulacje przewidziane w ustawie o KAS mają charakter ogólny wobec przepisów ordynacji podatkowej.
Ta konstatacja powoduje wątpliwość co do możliwości przyjęcia, że przepisy ustawy o KAS o doręczeniu korespondencji pełnomocnikowi za pomocą platformy e-US mogą w ogóle znaleźć zastosowanie w postępowaniu podatkowym. Podkreślenia wymaga, że w ordynacji podatkowej brak jest regulacji wskazującej na możliwość stosowania ustawy o KAS w odniesieniu do doręczania pełnomocnikom pism w postępowaniu podatkowym, podczas gdy w innych sprawach ustawa ta zawiera regulacje wskazujące wprost na możliwość doręczania za pośrednictwem konta w e-US.
Zatem, zdaniem składu orzekającego w tej sprawie, ocena zasadności wskazanych zarzutów skargi kasacyjnej wymaga zajęcia przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiska co do zagadnienia prawnego wyrażonego w pytaniu: „czy w rozumieniu art. 145 § 2 w zw. z art. 146 § 1, art. 144 § 1a i art. 144 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
– Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111) dochodzi do zmiany adresu elektronicznego wskazanego w postępowaniu podatkowym przez pełnomocnika w pełnomocnictwie szczególnym, poprzez późniejsze wyrażenie – poza wyżej wymienionym postępowaniem – zgody przez tego pełnomocnika na doręczanie korespondencji za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy, stosownie do art. 35e ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1131)?”.
Sprawę rozpatrzy siedmioosobowy skład
NSA nie podjął uchwały udzielającej odpowiedzi na tak postawione pytanie. Przejął jednak sprawę do rozpoznania pod sygnaturą I FSK 1307/25. Sąd będzie analizował tę sprawę przez pryzmat wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej oraz będzie musiał rozważyć całą argumentację przedstawioną w toku rozprawy.
NSA stwierdził, że trzeba będzie rozważyć, że jeżeli okoliczności związane z doręczeniem wskazują na to, że doszło do faktycznego doręczenia, nie ma tam żadnej manipulacji, to wówczas można przyjąć skutek doręczenia. Sąd zauważył, że NSA wypowie się, jak należy rozumieć przepisy ordynacji podatkowej art. 145 § 2, art. 146 § 1, art. 144 § 1, art. 144 § 5 w takim brzmieniu, w jakim miały zastosowanie w tej sprawie, czyli w 2024 r., i rozważyć znaczenie zgody pełnomocnika jako osoby fizycznej, która tę zgodę na takie doręczenia wyraża, ale nie w sprawach, w których występuje, reprezentując stronę jako pełnomocnik.
NSA oburzony sytuacją w kwestii e-doręczeń
NSA podkreślił, że aż się prosi, żeby zwrócić się do ministra finansów i gospodarki, żeby ta kwestia została uporządkowana. Nie może być tak, że każdorazowo pracownik organów skarbowych zastanawia się, którego kanału do doręczeń elektronicznych użyć, a pełnomocnik, gdzie poszukiwać pisma.
NSA będzie rozważał kwestię sygnalizacji do ministra finansów i gospodarki i pytał, w jaki sposób nowela z 29 maja 2026 r., przeprowadzona z inicjatywy rządu, usuwa dylematy, które się w tej sprawie pojawiły w ordynacji podatkowej, czy też pozostają jakieś problemy do rozważenia. To będzie przedmiotem rozważenia postanowienia sygnalizacyjnego do ministra finansów. NSA podkreślił, że jest to sytuacja nie do zniesienia. Czynność, która powinna przybierać formę czynności materialno-technicznej, związanej z doręczeniem, zamienia się w rozważania, czy w ogóle te kanały doręczeń elektronicznych były prawidłowo stosowane, czy mają skutek doręczenia, czy decyzja weszła do obrotu. Dotyczy to przecież sprawy od samego wszczęcia postępowania i wszelkich dalszych jej etapów.
Warto zatem śledzić tę sprawę.
